Co zrobić w przypadku wypadku dziecka na dmuchańcu i jak zabezpieczyć urządzenie po zdarzeniu?

Wypadek na dmuchańcu potrafi w kilka sekund zmienić zwykłą imprezę rodzinną, festyn albo dzień w parku rozrywki w sytuację wymagającą jednocześnie udzielenia pierwszej pomocy, zabezpieczenia miejsca zdarzenia i zachowania dowodów technicznych. Najgorszy ruch po takim zdarzeniu to szybkie „ogarnięcie” urządzenia: poprawienie kotew, zaszycie rozdarcia, ponowne napompowanie konstrukcji albo schowanie jej do magazynu. W ten sposób można nie tylko zatrzeć przyczynę wypadku, lecz także narazić kolejne dzieci.

Kolejność powinna być odwrotna: najpierw dziecko i bezpieczeństwo pozostałych użytkowników, potem odseparowanie dmuchańca, a dopiero później oględziny techniczne i decyzja, czy urządzenie w ogóle może wrócić do eksploatacji.

Najpierw dziecko: pierwsze minuty po wypadku

Po upadku z dmuchańca, zderzeniu dwóch dzieci albo nagłym przewróceniu się konstrukcji nie należy automatycznie podnosić poszkodowanego i sadzać go „żeby zobaczyć, czy wszystko jest dobrze”. Przy urazach głowy, szyi i kręgosłupa takie działanie może pogorszyć stan dziecka.

Pierwsza decyzja brzmi: czy miejsce jest bezpieczne. Trzeba natychmiast zatrzymać zabawę i usunąć inne dzieci z urządzenia. Jeżeli dmuchaniec przewraca się, przesuwa, traci ciśnienie albo został częściowo wyrwany z kotew, nikt nie powinien na niego ponownie wchodzić.

Następnie należy ocenić stan poszkodowanego:

• sprawdzić, czy dziecko reaguje na głos i dotyk,
• ocenić, czy oddycha prawidłowo,
• sprawdzić, czy występuje silne krwawienie,
• ustalić, czy dziecko uderzyło głową, spadło z wysokości albo zostało przygniecione,
• zwrócić uwagę na nienaturalne ustawienie kończyny, silny ból szyi lub pleców, zaburzenia równowagi, splątanie, senność albo wymioty.

Przy utracie świadomości, zaburzeniach oddychania, silnym krwawieniu, podejrzeniu urazu kręgosłupa, poważnym urazie głowy, drgawkach, deformacji kończyny albo przygnieceniu należy wezwać pomoc pod numerem 112 lub 999.

Przy podejrzeniu urazu szyi albo kręgosłupa dziecka nie przenosi się bez potrzeby. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pozostawienie go w miejscu zdarzenia stwarza większe niebezpieczeństwo, na przykład konstrukcja nadal się przewraca, występuje zagrożenie pożarem albo porażeniem prądem.

Silne krwawienie tamuje się przez bezpośredni ucisk rany materiałem opatrunkowym. Widocznego ciała obcego wbitego w ranę nie należy samodzielnie wyciągać.

Jeżeli dziecko jest nieprzytomne i nie oddycha prawidłowo, trzeba rozpocząć resuscytację. Aktualne wytyczne pediatryczne ERC przewidują rozpoczęcie działania od 5 oddechów ratowniczych, a następnie prowadzenie ucisków klatki piersiowej i wentylacji. Osoba bez specjalistycznego przeszkolenia pediatrycznego może stosować schemat 30 uciśnięć i 2 oddechy, natomiast osoby przeszkolone w pediatrycznym BLS stosują schemat 15:2. AED można zastosować także u dziecka; jeśli dostępne są elektrody pediatryczne lub tryb pediatryczny, należy użyć ich zgodnie z instrukcją urządzenia.

Przy urazach na dmuchańcach szczególnie zdradliwe są sytuacje, w których dziecko chwilę po zdarzeniu mówi, że „nic mu nie jest”. Po uderzeniu głową objawy mogą pojawić się później. Narastająca senność, powtarzające się wymioty, zaburzenia widzenia, nierówność źrenic, problemy z chodzeniem, dezorientacja, utrata przytomności albo nasilający się ból głowy wymagają pilnej oceny medycznej.

Operator nie powinien też naciskać na rodziców, aby szybko zdecydowali, czy „wszystko jest w porządku”. Jego zadaniem jest zabezpieczenie zdarzenia i przekazanie faktów, a nie stawianie diagnozy.

Po wypadku dmuchaniec należy wyłączyć, a nie tylko obejrzeć

Jeżeli istnieje choćby podejrzenie, że wypadek miał związek ze stanem urządzenia, kotwieniem, ciśnieniem, dmuchawą albo sposobem ustawienia konstrukcji, dmuchaniec powinien zostać natychmiast wyłączony z użytkowania.

Nie wystarczy zabronić wejścia na pięć minut i poprawić linkę.

W praktyce urządzenie powinno zostać odgrodzone, a operator powinien uniemożliwić dostęp osobom postronnym. Jeżeli konstrukcja jest nadal napompowana i stabilna, przed jej spuszczeniem warto wykonać dokumentację pokazującą jej stan bezpośrednio po wypadku.

Szczególnie istotne są zdjęcia:

• całego urządzenia z czterech stron,
• miejsca, w którym znajdowało się dziecko,
• wejścia, zjeżdżalni, platformy albo ściany, z której nastąpił upadek,
• wszystkich punktów kotwiących,
• palików, lin, taśm i obciążeń,
• położenia dmuchawy i przewodów,
• ewentualnych rozdarć i uszkodzonych szwów,
• nawierzchni i strefy wokół urządzenia,
• przeszkód znajdujących się w strefie możliwego upadku.

Nie należy fotografować wyłącznie samego rozdarcia. Przy analizie wypadków często okazuje się, że ważniejszy od uszkodzonego materiału jest sposób ustawienia całego urządzenia.

Jeżeli operator wykonywał pomiary wiatru anemometrem, trzeba zachować zapis wyników z czasu poprzedzającego zdarzenie. Nie należy opierać późniejszej analizy wyłącznie na danych z aplikacji pogodowej. Poryw wiatru na otwartym placu pomiędzy budynkami może znacząco różnić się od pomiaru regionalnej stacji meteorologicznej.

Dla urządzeń objętych PN-EN 14960-1:2019-07 maksymalna prędkość wiatru przy użytkowaniu na zewnątrz wynosi 38 km/h, czyli około 10,6 m/s, chyba że producent określił niższą wartość graniczną. Przekroczenie niższego limitu wskazanego w instrukcji oznacza konieczność zastosowania właśnie tego niższego limitu.

Norma przewiduje również co najmniej 6 punktów kotwiących, przy czym rzeczywista liczba dla konkretnego urządzenia może być większa. Każdy element systemu kotwiącego powinien być przygotowany na obciążenie 1600 N. Standardowe kotwy gruntowe przewidziane w normie mają co najmniej 380 mm długości i 16 mm średnicy.

To ważny szczegół. Spotykany na imprezach sposób „dociążenia” dużego dmuchańca kilkoma kostkami brukowymi, bańkami z wodą albo lekkimi workami nie jest automatycznie równoważny prawidłowemu systemowi kotwienia. Przy twardym podłożu trzeba zastosować rozwiązanie zapewniające wymaganą nośność. Jeżeli konstrukcji nie da się prawidłowo zakotwić w danym miejscu, właściwą decyzją jest nie uruchamiać jej, a nie improwizować.

Po poważnym wypadku nie wolno:

• przestawiać kotew przed wykonaniem dokumentacji,
• wymieniać linek i pasów,
• zaszywać uszkodzeń,
• przyklejać łat,
• wymieniać dmuchawy,
• czyścić miejsca uszkodzenia,
• usuwać uszkodzonych elementów,
• ponownie udostępniać urządzenia dzieciom „na próbę”.

Jeżeli dmuchaniec trzeba złożyć ze względów bezpieczeństwa albo pogody, należy najpierw maksymalnie udokumentować jego stan, a następnie zabezpieczyć urządzenie i wszystkie jego elementy przed dalszą eksploatacją.

Osobno warto zachować dmuchawę, linki, kotwy i elementy mocujące używane w chwili zdarzenia. Zamiana dmuchawy na inną przed oględzinami potrafi całkowicie zmienić warunki pracy konstrukcji.

Co sprawdzić przed ponownym dopuszczeniem urządzenia do zabawy?

Powrót dmuchańca do eksploatacji nie powinien zależeć od tego, czy po ponownym napompowaniu „wygląda normalnie”. Konstrukcja może utrzymywać kształt mimo osłabionych szwów, uszkodzonego punktu kotwiącego albo problemu z układem nadmuchu.

Po zdarzeniu trzeba zabezpieczyć przede wszystkim dokumentację urządzenia: instrukcję producenta, deklaracje i dokumenty zgodności, protokoły wcześniejszych kontroli, historię napraw, dokumentację montażu oraz zapisy bieżących kontroli eksploatacyjnych, jeżeli były prowadzone.

W protokole zdarzenia dobrze zapisać przynajmniej:

• dokładną datę i godzinę,
• miejsce ustawienia urządzenia,
• dane i model dmuchańca,
• przebieg zdarzenia,
• miejsce przebywania dziecka bezpośrednio przed urazem,
• sposób nadzoru nad urządzeniem,
• przybliżoną liczbę użytkowników,
• warunki pogodowe,
• wyniki pomiarów wiatru,
• zauważone uszkodzenia,
• dane świadków,
• informacje o udzielonej pierwszej pomocy i wezwanych służbach.

Nie istnieje jeden uniwersalny formularz powypadkowy właściwy dla każdego prywatnie wynajmowanego dmuchańca. Inne procedury mogą obowiązywać organizatora imprezy masowej, szkołę, przedszkole, gminną jednostkę organizacyjną czy pracodawcę. Brak jednego obowiązkowego formularza nie jest jednak argumentem za tym, żeby zdarzenia nie dokumentować.

Jeżeli wypadek mógł mieć przyczynę techniczną, przed ponownym użyciem urządzenia trzeba sprawdzić przede wszystkim system kotwienia, szwy, elementy nośne, punkty mocowania, stan powłoki, dmuchawę, przewody powietrzne i rzeczywiste ciśnienie robocze.

PN-EN 14960-1:2019-07 przewiduje dla konstrukcyjnych części urządzenia minimalne ciśnienie wewnętrzne 1 kPa, czyli około 100 mm słupa wody, ale to nie znaczy, że każdemu dmuchańcowi wystarczy dokładnie taki parametr. Przy eksploatacji obowiązuje zakres przewidziany przez producenta dla konkretnego modelu. Zarówno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie ciśnienie jest powodem do wstrzymania użytkowania.

Najbardziej problematyczne są uszkodzenia, które ktoś próbował wcześniej „naprawić na szybko”. Klejenie PVC przypadkowym klejem, szycie niewłaściwą nicią albo doszywanie punktu kotwiącego bez sprawdzenia sposobu przenoszenia obciążeń może sprawić, że konstrukcja będzie wyglądała dobrze, ale osłabienie przeniesie się kilka centymetrów dalej.

Poważnego wypadku nie powinno się więc kończyć decyzją operatora: „naprawiliśmy i działa”. Jeżeli przyczyna nie jest jednoznaczna, urządzenie powinno pozostać poza eksploatacją do czasu oględzin technicznych przez osobę posiadającą odpowiednie kompetencje, a przy sporze dotyczącym przyczyny zdarzenia również do czasu zabezpieczenia materiału potrzebnego do niezależnej oceny.

Trzeba też sprawdzić warunki polisy OC organizatora lub operatora. Ubezpieczyciele zwykle określają termin i sposób zgłoszenia szkody oraz wymagane dokumenty. Naprawa urządzenia przed zgłoszeniem i oględzinami może niepotrzebnie komplikować późniejsze ustalenie odpowiedzialności.

Najważniejsza zasada jest prosta: dmuchaniec wraca do dzieci dopiero wtedy, gdy wiadomo, dlaczego doszło do wypadku albo gdy sprawdzono i wykluczono techniczne przyczyny, które mogły go spowodować. Sam fakt, że konstrukcja ponownie stoi i utrzymuje powietrze, nie jest badaniem bezpieczeństwa.

FAQ – najczęstsze pytania po wypadku na dmuchańcu

Czy po każdym upadku dziecka trzeba dzwonić pod 112?
Nie. Numer 112 lub 999 jest przeznaczony dla sytuacji wymagających pilnej interwencji. Utrata świadomości, problemy z oddychaniem, silne krwawienie, poważny uraz głowy, podejrzenie urazu kręgosłupa, drgawki, przygniecenie albo poważna deformacja kończyny są wskazaniami do pilnego wezwania pomocy.

Czy można przenieść dziecko z dmuchańca po upadku?
Jeżeli istnieje podejrzenie urazu szyi lub kręgosłupa, nie należy dziecka bez potrzeby przemieszczać. Priorytetem pozostaje jednak drożność dróg oddechowych i bezpieczeństwo poszkodowanego. Jeśli miejsce bezpośrednio zagraża życiu, konieczne może być przeniesienie go poza strefę zagrożenia.

Czy po wypadku trzeba od razu spuścić powietrze z dmuchańca?
Nie zawsze natychmiast. Jeśli urządzenie jest stabilne i nie stwarza kolejnego zagrożenia, najpierw warto udokumentować jego położenie, kotwienie, uszkodzenia i otoczenie. Jeżeli konstrukcja może się przewrócić, przemieścić albo stanowi zagrożenie dla ludzi, bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed dokumentacją.

Czy wystarczy naprawić rozerwany szew i ponownie napompować urządzenie?
Nie po wypadku, którego przyczyna może mieć związek z urządzeniem. Najpierw trzeba ustalić, dlaczego szew puścił i czy nie doszło do przeciążenia albo osłabienia innych części konstrukcji. Samo zszycie widocznego uszkodzenia usuwa objaw, niekoniecznie jego przyczynę.

Przy jakim wietrze trzeba zamknąć dmuchaniec?
Dla urządzeń eksploatowanych zgodnie z PN-EN 14960-1:2019-07 granicą użytkowania na zewnątrz jest 38 km/h, chyba że producent określił niższą wartość. W takim przypadku obowiązuje limit producenta. Pomiar powinien uwzględniać rzeczywiste warunki przy urządzeniu, a nie wyłącznie prognozę pogody w telefonie.

Czy każdy dmuchaniec musi mieć sześć kotew?
Norma PN-EN 14960-1:2019-07 przewiduje co najmniej sześć punktów kotwiących, ale konkretna konstrukcja może wymagać ich więcej. Właściwą liczbę i sposób kotwienia trzeba sprawdzić w dokumentacji danego modelu. Nie wolno zakładać, że sześć mocowań zawsze wystarczy dla dużej zjeżdżalni lub toru przeszkód.

Czy po wypadku można samodzielnie poprawić kotwy?
Najpierw trzeba udokumentować ich położenie. Przesunięcie palika, naciągnięcie linki albo dołożenie obciążenia przed wykonaniem zdjęć może zniszczyć jedną z najważniejszych informacji potrzebnych do ustalenia przyczyny zdarzenia.

Jak długo urządzenie powinno pozostać wyłączone?
Nie ma jednego terminu typu 24 albo 48 godzin. Dmuchaniec powinien być wyłączony tak długo, jak długo nie został sprawdzony problem, który mógł mieć wpływ na wypadek. Przy poważnym zdarzeniu ponowne otwarcie tego samego dnia bez pełnych oględzin jest zwykle bardzo złą decyzją.

Od czego zacząć po zabezpieczeniu dziecka?
Od natychmiastowego zamknięcia urządzenia i udokumentowania jego stanu przed jakąkolwiek naprawą lub zmianą ustawienia. W pierwszej kolejności sprawdza się kotwienie, warunki wiatrowe, stan konstrukcji i układ nadmuchu. Dopiero później ma sens naprawa. Najgroźniejszym błędem jest usunięcie widocznego uszkodzenia przed ustaleniem, dlaczego powstało.

Więcej na ten temat na stronie: https://rzeczoznawca-dmuchance.pl